AS MIL E UNHA DESVENTURAS DUN GALEGO EN GALIZA
Carlos Outeiro precisou una intérprete para poder casar nun xulgado. En Ferrol, no ano 2005, cando a Constitución que declarou o carácter cooficial da lingua galega tiña xa edade de mileurista: 27 anos. Outro Carlos, Carlos Callón, di dende o outro lado do teléfono: Aínda ocorren as mesmas cousas que hai máis de 20 anos.
Callón é o líder da Mesa pola Normalización Lingüística, una ONG galega con máis de 3.200 socios que desde hai máis de dúas décadas defenden os dereitos dos galego-falantes, que veñen sendo a maioría dos galegos, según o CIS. E o escritor Suso de Toro di: A cultura española non se adecuou ós valores da Constitución, ó carácter cooficial das linguas.
Os feitos dan a razón a Suso de Toro. Non hai noticia, en Galicia, de exemplos de vulneración de dereitos de quenes se queiran expresar en castelán. Si que se coñecen os problemas dos galego falantes. Como necesitar un intérprete para casar. Ou como o caso de Xesús da Torre Martín, políglota ata a medula: domina sete idiomas.
A principios do 2008, Xesús foi a una entrevista de traballo no Hotel Ciudad de Vigo. Dende o comezo da entrevista, o director do hotel foise á cuestión lingüística. Prohibido falar galego, cos clientes e cos compañeiros. A presión foi tal que Xesús decidiu buscar traballo noutro lugar.
Ó fin e ó cabo, se aceptase podía pasalle o mesmo que a Montse Irago, que perdeu o seu emprego nunha asesoría de Pontevedra por falar no seu idioma. Ou doutra traballadora dunha pizzaría á que lle pasou tres cuartos do mesmo. Sen emprego por falar galego. 30 anos despois da proclamación da Constitución.

AS CIFRAS
65%
- PORCENTAXE DE FALANTES
Cerca do 65% da poboación galega fala sempre en galego ou máis en galego que en castelán. Só o 18% da poboación censada é monolingüe en castelán, según os datos oficiais.

20%
- BAIXÓN ENTRE OS XÓVENES
Ese porcentaxe, 20%, é o que retrocedeu o galego entre a xuventude nas últimas décadas. A ensinanza (principalmente en castelán) e os medios de comunicación dificultal a transmisión oral da lingua.

8%
- SENTENCIAS EN GALEGO
Só o 8% das sentencias que se dictan en Galicia están redactadas en galego. Un grupo de maxistrados creou hai poucis días una asociación para a promoción do galego na Administración de Xustiza.


Pancho Tristán - Santiago - 2/7/2008